חבנןיזו
220
ממשלה, אװעקגעריםען געװארען פון איהר פאטערלאנד און איז צושפרײט געװארען איבער װײטע לענדער. און בי 5 ׳ װעיצכע איז :אך אשור געװארען די הער׳עערין פון דער װעלט, האט געטאבט א סוך צו מלכות יהודה און האט םארטריבען די אײנװאוינער פון ירושלים. אין בב 5 , מדי, פרס, םיריען און מצרים האבען זיך נעװאנעלט די פארטריבענע פון יהודה; א םך זײנען פערקויפט געװארען פאר קנעכט צו די פרעמדע. עס האט אויסגעזעהן, אז די קינדער פון מ 5 כות יהודה װע 5 ען אויך פערלארען װערען צװי׳טען די פעלקער אזוי װי עם זײנען פער׳צארען געװארען רי קינרער פון מ׳צכות־ישרא׳צ. געשעהן איז אבער ניט אזוי. די גולי־בבל האבען זיך גארניט צוזאםעננעמישט מיט דער ארומיגער הײדנישער בע־ פע׳צקערונג, נאר זײ האבען געװאוינט בעזונדער און זײנען גע־ בליבען געטרײ צו זײער אסונה, ז״ערע דינים און מנהנים. אין דער פרעמד האט זיך ער׳סט ׳סטארק דערװעקט אין ז״ די צונעבונו־ קײט צו זײער אײגען פאטערלאנד און נאויבען. זײ האבען נע־ טרויערט נאך דעם פערלארענעם פאטער׳צאנד און האבען חרטה גע־ האט אויף ז״ערע טעות׳ן, װאס האבען געבראכט צום דאזיגען אומ־ נציק. צו די אנגעקומענע גולים פון יהודה זײנען צוגע׳סטאנען פיעלע, װאם האבען אבגע׳סטאמט פון די א 5 טע נולי־ישראל, װעהכע האבען געלעבט אין די שכנ׳ישע לענדער (פון אמאלינען אשור) און װאם האבען נאך ק״ן צײט ניט נעהאט זיף צו פערשטעלצען מיט די ארומיגע פעלקער.
נבוכדנאצר, דער בעזיענער פון יהודה, האט ניט נעדריקט די אידען, װעלכע ער האט פארטריבען אין בבל. פון די פארטריבענע האט ער נאר געפאדערט ז״ זאלען אנערקענען די הערשאפט םון באבילאנישען מלך און זאלען ניט שטרעבען צו אויפשטעלען צוריפ זײער מלוכה, אבער אין ז״ער אינװעניגםטען לעבען און אין זײער נלויבען האט ער ז״ געגעבען פולע פר״הײט. א םך ד-אבען םער־ מאגט פרוכטבארע ערד, װעלכע ז״ האבען אלײן בעארבײט; אנדע־ רע האבען זיך בעשעפטיגט מיט מלאכות און מםחר. סײ אין דער הויפטשטאדט בבל, םײ אין די אנדערע שטעדט האבען די אידען נעװאוינט אין בעזונדעדע קהלות, האבען נעהאט זײערע עלטסטע, ז״ערע גײםטיגע פיהרער און בתי־תפלה. ב״ די רעליגיעזע פערזאם־