221
אידישע גע׳&יכטע
?ונגען פצעגט מען זינגען קאפיטי^עך פון תה 5 ים און מעז פ 5 ענט ^ייענען די הײ^יגע םפרים. די מתפ^ים פאעגען זיך שטעלען מיט׳ן פנים צו ירו׳ט^ים, אזוי װי זײ װא 5 טען זיך אריבערגעטראגען אין געדאנק צו דעם פערװיסטען בית־המקדש. םיער טעג אין יאהר, װע׳צכע זײנען נעװען פארבונדען מיט דעם אונטערגאנג פון דעם פאטער^אנד, זײנען בע׳צטימט געװארען פאר תעניתים, פאר טעג פון פאסטען און טרויערען. דאם ז״נען געװען די טעג זוען ירו׳עצים איז בעי^אגערט געװארען (ע׳ערה בטבת), װען זי איז געפאילען (שבעה עשר בתמוז), דער ט$ג װען דער בית המקדש איז פארברענט נעװארען (תשעה באב) און דער טאג פון נד^יה׳ס טויט (צום נד^יהו). די רעליגיעזע אםיפות האבעז געבראכט צו א ג״ס־ טיגער פעראײניגונג צװישען די אידען. דא האבען די פארמרי־ כענע גערעדט און געיצײענט אויױ זײער אײגענער שפראך, האבען געהערט די בעג״סטערטע רעדעס פון זייערע צעהרער און נביאים, װע 5 כע האבען אויפנעהא^טען אין זײ די האפנונג אויך א בעסערער צוקונפט.
פעריאנט פון זײער פאטעו^אנד האבען די פארטריבענע גע־
^עבט מיט די זכרונות װעגען איהם. ז״ער ברענענדינע בענקשאפט גאך ז״ער הײם איז בעזונגען נעװארען אין ריהרענדע שירים, פון ײע?כע אײנער איז אויך אײביג געװארען די נאציאנא^ע טרויער־ היטנע פון אידישען פ,א 5 ק:
בײ די טײכען פון בבצ ז״נען מיר געזעסען און נעװײנט. דערמאנענדיג צױן. אויך די װערבעם דארטען האבען טיר אוים־ געהאנגען אונזערע הארפען; דארט האבען נעפאדערט פון אונז אונזערע פאנגער איעדער, און די שפאטער — פר״ד: ״זיננט אונז פון צױנ׳ס ?יעדער!" נאר װי זאאען מיר זינגען גאט׳ס *יעד אין א פרעמדען ?אנד? אויב איך װעצ דיך פארנעסען, א, ירושלים, זא 5 אבטרוקענען מײן רעכטע האנד! זאיצ זיך צוקלע־
פען מײן צונג צו מײן נומען אויב איך װעצ דיך ניט נעדענקען, אויב איך װעל ניט שטעצען ירושצים חעבער פון א 5 ע מײנע פרײדען״.
עס איז פאראן א פא^קם־מסורח, אין װעאכער עס שפינעאט זיך אב, װי ;עטרײ די אידישע פארטריבענע האבען *זבגעהיט זײעחנ